GLAM/Pół roku projektu GLAM

Wikimedia Polska, polski partner Fundacji Wikimedia.
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Biuletyn Informacji Publicznej

Zapraszam do lektury roboczego sprawozdania z 6 miesięcy koordynacji projektu GLAM. Na Stowarzyszeniowej stronie projektu GLAM można też znaleźć raporty z poszczególnych tygodni i miesięcy od uruchomienia projektu oraz krótkie sprawozdanie ze zjazdu koordynatorów GLAM-WIKI. Projekt GLAM po 6 miesiącach funkcjonuje: uruchomione zostały nowe projekty o różnej skali i zakresie, planowane są kolejne, starsze projekty zostały podtrzymane. Szczegóły poniżej.


Organizacja pracy[edytuj]

Ulotka GLAM-Wiki w skrócie

Wikiprojekt[edytuj]

Powstał Wikiprojekt GLAM – został utworzony od zera i stopniowo rozbudowany do postaci obecnej. Strona główna wikiprojektu pełni funkcję wizytówki polskiego projektu GLAM-WIKI: zawiera podstawowe informacje o idei i celach, aktualności i dane kontaktowe.

  • Sekcja projekty zawiera opis trwających lub świeżo uruchomionych projektów (i odnośniki do zasobów poszczególnych instytucji w Wikimedia Commons). W tej chwili znajdują się tam tylko instytucje, które zadeklarowały chęć współpracy podpisując porozumienie ze Stowarzyszeniem.
  • Ze strony można pobrać informacyjny PDF; w dziale czytelnia znajduje się więcej związanych z tematem materiałów do pobrania.
  • Sekcja od czego zacząć zawiera linki do najważniejszych wiadomości dla początkujących.
  • Sekcja dla wikipedystów wymaga przemyślanej aktualizacji w kwietniu (nowy system informowania o trwających projektach i działaniach, w których można wziąć udział).

Nawiązywanie kontaktu z instytucjami kultury[edytuj]

Listy i rozmowy[edytuj]

Jesienią na dobry początek wysłane zostały listy do instytucji kultury z zaproszeniem do współpracy i udostepniania zbiorów w Wikimedia Commons. Instytucje – około 15 – były wybrane według zasobów (ciekawe/obszerne zbiory; dużo zbiorów w domenie publicznej) lub otwartości, a także według zgłoszeń uczestników wikiprojektu. Kilka z nich zgodziło się na rozmowę o współpracy - i rozmawiałam z: Muzeum Archeologicznym i Etnograficznym w Łodzi; Zachętą; Małopolskim Instytutem Kultury; Muzeum Etnograficznym w Warszawie (wspólna praca nad wnioskiem do MKiDN); Muzeum Miasta Łodzi; Muzeum Historii Żydów Polskich (to ostatnie wspólnie z Halibuttem i Polimerkiem).

W 2015 roku w miejsce wysyłki listów z propozycją współpracy organizowane są spotkania grupowe z pracownikami instytucji GLAM; pozwala to jednocześnie na skuteczniejsze i szersze rozpowszechnianie idei i podstawowych informacji o Wikipedii, otwartości, domenie publicznej i wolnych licencjach.

Opisy działań i porozumienia[edytuj]

Po potwierdzeniu zainteresowania instytucji współpracą z Wikipedią – oraz w części projektów, zidentyfikowaniu zainteresowanych wikipedystów - kolejnym etapem pracy jest roboczy opis planowanych działań: krótki opis pozwala obu stronom skonkretyzować zamierzenia, skalę działań i ich zakres. Po zaakceptowaniu opisu podpisywane jest porozumienie o współpracy ze Stowarzyszeniem i planowane terminy działań.

Nowe projekty współpracy[edytuj]

Łódź, ul. Zielona (1896), APŁ

Podpisane zostały porozumienia o współpracy z instytucjami:

  • Małopolskim Instytutem Kultury,
  • Zachętą Narodową Galerią Sztuki,
  • Archiwum Państowym w Łodzi,
  • Państowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie (umowa partnerska w projekcie "Rok obrzędowy z Wikipedią")

Najprawdopodobniej wkrótce podpisane zostaną kolejne:

  • Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej UAM
  • Muzeum Powstania Warszawskiego
  • Muzeum Sztuki w Łodzi

Omawiane są szczegóły projektów współpracy:

  • Europejskie Centrum Solidarności
  • Muzeum Miasta Łodzi

W kolejce (instytucje zainteresowane podjęciem współpracy):

  • Muzeum Historii Żydów Polskich
  • Polskie Radio
  • CSW 'Znaki Czasu' w Toruniu


Status nowych projektów[edytuj]

Zachęta, fot. Rdrozd

Zachęta[edytuj]

Współpraca oparta jest głównie na ładowaniu materiałów Zachęty do Wikimedia Commons przez wikipedystów.

  • Otrzymaliśmy listę obiektów z kolekcji Zachęty na licencji CC BY-SA wraz z pozwoleniem OTRS.
  • Załadowano 25 nowych obiektów z kolekcji + około 15 fotografii artystów, plików audio i innych.
  • Pozostałe (kolejne 50 obiektów z kolekcji, 20 plików audio, inne) będą wkrótce udostępnione.
  • Podczas spotkania Zachęta do Wikipedii powstało około 100 dobrych fotografii gmachu, detali architektonicznych oraz wnętrz Zachęty.
  • Razem nowych obiektów: 140
  • kategoria Zachęta National Gallery of Art
  • statystyka

Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie[edytuj]

Uroczystość topienia Marzanny, Miasteczko Śląskie, Rok obrzędowy z Wikipedią

W lutym ruszył projekt Rok Obrzędowy z Wikipedią – wspólny projekt Muzeum Etnograficznego i Stowarzyszenia Wikimedia Polska. Jest to pierwszy projekt GLAM-WIKI, który otrzymał dofinansowanie z programów MKiDN.

  • Efektem wspólnego pisania wniosku do MKiDN jest przemyślana struktura projektu
  • Projekt potrwa do listopada 2015
  • Załadowano obiektów: 100
  • Zaplanowana liczba obiektów w całym projekcie: 1000+
  • Wykonane zdjęcia będą ilustrować artykuły, które zostaną znacznie rozszerzone lub utworzone od początku - w sumie około 20 artykułów o obrzędach, miejscowościach oraz wybranych zagadnieniach z dziedziny etnografii.
  • Odbył się pierwszy wyjazd dokumentacyjny, w Wielkanoc 3 kolejne
  • Działa lista mailingowa etnowiki dla uczestników projektu
  • kategoria Rok obrzędowy z Wikipedią

Archiwum Instytutu Etnologii UAM im. Józefa Burszty[edytuj]

  • Archiwum zgadza się udostępniać w Commons wszystkie swoje materiały
  • Archiwum przesłało listy wszystkich obiektów, pozwolenie OTRS i wzory umów
  • Yarl napisał skrypt do masowego przenoszenia plików z metadanymi/kategoriami do Commons
  • Po akceptacji skryptu przez administratorów Commons będą ładowane zbiory
  • Obiektów do załadowania: 7000

Archiwum Państwowe w Łodzi[edytuj]

Małopolski Instytut Kultury[edytuj]

  • Utworzona została infrastruktura Commons dla zasobów MIK;
  • W maju wolontariusze MIK będą fotografować obiekty będące tematem tegorocznych Małopolskich Dni Dziedzictwa Kulturowego oraz edytować wybrane artykuły o zapomnianych zabytkach Małopolski
  • Planowana liczba obiektów: 300+
  • Są postępy w sprawie udostępniania części kolekcji Wirtualne Muzea Małopolski - część kolekcji została na początku 2015 roku zidentyfikowana jako domena publiczna; zdjęcia obiektów będą wkrótce udostępnione w Wikimedia Commons. Liczba obiektów: do potwierdzenia.


Podtrzymanie dotychczasowych projektów współpracy[edytuj]

Archiwum Państowe w Poznaniu:[edytuj]

Współpraca z APP trwa:

  • Liczba obiektów udostępnionych w Wikimedia Commons wzrosła z około 350 do 567 (+200 obiektów)
  • Pracownicy APP zostali zaproszeni i wzięli udział w obchodach Dnia Domeny Publicznej
  • Przygotowana została ulotka promocyjna o materiałach APP w Wikimedia Commons
  • APP było gospodarzem szkolenia dla instytucji GLAM w Poznaniu w marcu 2015
  • statystyka

Archiwum Główne Akt Dawnych[edytuj]

Współpraca z AGAD i Stowarzyszeniem 'Archivum Patriae' trwa:

  • Liczba obiektów w Wikimedia Commons rośnie - codziennie ładowany jest 1 plik (+200 obiektów)
  • Przygotowana została ulotka promocyjna o materiałach AGAD w Wikimedia Commons
  • Członkowie Stowarzyszenia Archivum Patriae zostali zaproszeni i wzięli udział w obchodach Dnia Domeny Publicznej
  • statystyka

Senat Rzeczypospolitej Polskiej[edytuj]

  • Opiekunem projektu współpracy z Senatem RP jest Adrian - projekt trwa (+100 obiektów)
  • Projekt wzorcowy pod względem wykorzystania obiektów w Wikipedii: statystyka


Planowane[edytuj]

Stanisław Ignacy Witkiewicz, Dwie głowy, MSŁ

Muzeum Sztuki w Łodzi[edytuj]

Muzeum wstępnie planuje udostępnienie najbardziej wartościowych reprodukcji sztuki XX wieku z własnej kolekcji na wolnych licencjach. Jeśli projekt zostanie ostatecznie potwierdzony, oprócz ładowania zdigitalizowanych zbiorów MS w planie jest długofalowy projekt pisania artykułów o Muzeum i zbiorach (np. Sala Neoplastyczna; Atlas Nowoczesności) przez 1 lub więcej wolontariuszy.

Muzeum Powstania Warszawskiego[edytuj]

MPW obecnie skanuje zbiory czasopism podziemnych (w tym 'Biuletyn Informacyjny' i inne) do plików PDF. Zaproponowany przez MPW projekt pod roboczym tytułem Wirtualne archiwum prasy podziemnej zakłada na początek udostępnianie tych materiałów w Wikimedia Commons (1 numer=1 PDF). Szczegóły mają zostać potwierdzone podczas spotkania 8 kwietnia.

Europejskie Centrum Solidarności[edytuj]

ECS jest wstępnie zainteresowane projektem Solidarność w Stoczni Gdańskiej w obiektach, mającym polegać na trwającym kilka miesięcy dokumentowaniu wybranej liczby obiektów nieartystycznych z kolekcji ECS, prezentowanych na wystawie i mających związek z historią Solidarności i Stoczni Gdańskiej. Po wstępnej akceptacji ECS projekt zostanie przedstawiony wikipedystom i według odzewu można będzie zaplanować czas i skalę działań (fotografowanie lub pomoc w udostępnianiu fotografii / nagranie krótkich rozmów audio lub wideo z kuratorami ECS o obiektach i ich historycznym kontekście / redakcja wybranych artykułów).

Muzeum Miasta Łodzi[edytuj]

Udostępnianie wybranych zdjęć rzemiosła artystycznego (przykład) z kolekcji MMŁ - w fazie planowania / rozmów

Polskie Radio[edytuj]

Udostępnianie krótkich fragmentów rozmów z encyklopedycznymi osobami na wzór projektu BBC Voice Intro Project - w fazie planowania


Commons[edytuj]

Mirosław Bałka, 233906250 cc, wystawa Postęp i Higiena
Anda Rottenberg, oprowadzanie kuratorskie, Postęp i higiena

W Wikimedia Commons powstały:

Uwagi:[edytuj]

Niektóre z szablonów partnerskich (Zachęta ogólny, Archiwum w Łodzi) wymagają zmiany na wersję bardziej zaawansowaną pozwalającą na wyświetlanie boxu informacyjnego w różnych językach. Zostanie to zrobione w pierwszym tygodniu kwietnia.


Działania 'w terenie'[edytuj]

Spotkania grupowe z pracownikami instytucji GLAM[edytuj]

Zaproszenie na spotkanie dla pracowników GLAM

Grupowe spotkania informacyjne z pracownikami instytucji GLAM z danego regionu były pomysłem Polimerka. Zorganizowałam 2 takie spotkania: przy obydwu okazjach, do ok. 30 instytucji wysłane zostały listy z zaproszeniem, programem spotkania oraz broszury GLAM-WIKI. Obydwa spotkania zostały poprowadzone wspólnie z Polimerkiem, w drugim wzięli udział także Magalia oraz Tomasz Raburski. Wszyscy goście spotkania otrzymali przygotowane wcześniej zestawy materiałów informacyjnych i broszur o Wikipedii, projektach GLAM i projektach siostrzanych. Obydwa składały się z serii krótkich prezentacji o:

  • Wikipedii,
  • podstawach prawa autorskiego,
  • wolnych licencjach,
  • projektach GLAM-Wiki,
  • modelach współpracy instytucji z wikipedystami,
  • podstawach ładowania plików do Wikimedia Commons,
  • strukturze Commons (opisy plików, szablony, kategorie) oraz podstawach edytowania artykułów; oraz odpowiedzi na pytania.


Spotkanie w Łodzi. Gospodarzem pierwszego, które odbyło się w styczniu 2015, było Muzeum Miasta Łodzi. Na spotkanie przybyło około 30 pracowników instytucji kultury, w tym wszystkich najważniejszych muzeów, Archiwum Państwowego, bibliotek i innych. Jakiś czas po spotkaniu trzy łódzkie instytucje zgłosiły wstępnie chęć współpracy: Muzeum Miasta Łodzi, Muzeum Sztuki oraz Archiwum Państowe w Łodzi. Notka na blogu Stowarzyszenia z krótkim opisem spotkania


Spotkanie w Poznaniu. Gospodarzem drugiego spotkania – w marcu 2015 – była jedna z instytucji partnerskich: Archiwum Państwowe w Poznaniu. Udział wzięło około 20 pracowników instytucji GLAM z Poznania i okolic. Na razie po spotkaniu chęć współpracy zgłosiło Centrum Sztuki Współczesnej "Znaki Czasu" w Toruniu. Krótki opis spotkania napisany przez pracowników Archiwum w Poznaniu


Szkolenia w indywidualnych instytucjach[edytuj]

Warsztaty w PME w Warszawie
Szkolenie w APŁ

Dla instytucji, które deklarują chęć współpracy / pracy nad projektem / udostępniania swoich zbiorów, organizowane są indywidualne szkolenia dla grupy pracowników. Jest to wówczas trwający 3-4 godziny praktyczny warsztat obejmujący:

  • identyfikowanie zasobów do udostępnienia (wg wartości i możliwości udostępnienia - domena/licencje),
  • zakładanie konta użytkownika,
  • podstawy nawigacji w Wikipedii i Commons,
  • strukturę opisu pliku w Commons,
  • wybór licencji lub oznaczanie domeny publicznej,
  • ładowanie plików za pomocą kreatora,
  • ładowanie plików przez Vicunię,
  • tworzenie i rozbudowywanie strony projektu w Commons,
  • odpowiedzi na pytania i wątpliwości.

Odbyły się 4 tego typu warsztaty w poniższych instytucjach:

  • Archiwum Państwowe w Łodzi
  • Muzeum Sztuki w Łodzi
  • Europejskie Centrum Solidarności
  • Państwowe Muzeum Etnograficzne

Pierwsze dwa spotkania przeprowadzone były dwuosobowo z Polimerkiem; trzecie było połączeniem warsztatów i prezentacji, jedną z których wygłosił Wpedzich. W Muzeum Etnograficznym część wykładową poprowadził Polimerek, a część warsztatową - w grupach - zespół: Nova, Borys Kozielski, Polimerek, Marta Malina (a także Marek Mazurkiewicz i Michał Buczyński).

Zaplanowane są 2 kolejne szkolenia indywidualne:

  • Muzeum Powstania Warszawskiego (dla pracowników - 8 kwietnia)
  • Małopolski Instytut Kultury (dla grupy pracowników i ok. 30 wolontariuszy - 21 kwietnia)

Myślę, że wszystkie powyższe spełniły swoje zadanie; najaktywniej po szkoleniach - na razie - działają pracownicy Archiwum Państwowego w Łodzi.

Inne spotkania i prezentacje[edytuj]

Dzień Domeny Publicznej 2015

Dzień domeny publicznej[edytuj]

Podczas Dnia domeny publicznej mała grupa wikipedystów została oprowadzona po Muzeum Powstania Warszawskiego - wykonane zdjęcia eksponatów zostały udostępnione w Wikimedia Commons. W programie wykładów znalazła się moja prezentacja międzynarodowych i polskich projektów GLAM-Wiki i ich celów. Wszystkie przedstawione tego dnia prezentacje przekonały pracowników Muzeum do dalszych rozmów o udostępnianiu zbiorów w Wikimedia Commons. Więcej szczegółów znaleźć można na wikistronie wydarzenia.

Zachęta do Wikipedii[edytuj]

fot. Rdrozd, Zachęta do Wikipedii

Celem spotkania Zachęta do Wikipedii było sfotografowanie wnętrz i gmachu Zachęty dla Wikimedia Commons, uzupełnienie artykułu o Zachęcie w Wikipedii, a także szkolenie dla gości zewnętrznych. Do Commons trafiło około 170 zdjęć, w tym wysokiej jakości fotografie gmachu i wnętrz galerii (są już wykorzystywane w artykułach). Przedyskutowano plany ładowania części bazy 'Otwarta Zachęta' do Wikimedia Commons z pracownikami galerii.

Mimo ogłoszeń w newsletterze Zachęty, na stronie internetowej galerii, na fb oraz w serwisie naszemiasto.pl, na spotkanie przyszły tylko 3 osoby z zewnątrz - co oznacza konieczność organizowania wydarzeń typu outreach w połączeniu z innymi już uruchomionymi programami instytucji GLAM (w MIK w kwietniu 2015 szkolenie wolontariuszy będzie elementem programu szkoleń organizowanego przez MIK dla zapisanych osób) lub przeprowadzenia rekrutacji do określonego projektu (jak w 'Roku obrzędowym z Wikipedią').


Promocja projektu[edytuj]

Domena publiczna w Wikipedii - APP

Ulotki[edytuj]

Przygotowane zostały 3 ulotki-broszury informacyjno-promocyjne.

Planowane jest przygotowanie graficznej, skondensowanej wersji ulotki GLAM na podstawie ulotki WMDE

Facebook[edytuj]

Nagrania[edytuj]

Inne[edytuj]

This month in GLAM logo.png


Plany i kierunki dalszych działań[edytuj]

wikipedyści w PME

Zrównoważony rozwój rozpoczętych projektów[edytuj]

Uruchomiono nowe projekty i zapowiadają się kolejne. Na najbliższe miesiące głównym planem powinno być stopniowe rozwijanie już otwartych projektów:

  • komunikacja z wikipedystami i uczestnikami projektów,
  • pomoc instytucjom w ładowaniu plików i innych sprawach technicznych,
  • uporządkowanie i rozwinięcie struktury projektów w Commons (+ jest plan zaawansowanego szkolenia chętnych wikipedystów z obsługi szablonów Commons - nauczycielem ma być Yarl)
  • zaplanowanie działań związanych z wykorzystaniem udostępnionych zbiorów (ilustrowanie artykułów w Wikipedii)
  • rozwój Roku obrzędowego
  • wspieranie instytucji GLAM we włączaniu projektów GLAM-WIKI do własnych działań edukacyjnych i informacyjnych.

Komunikacja z wikipedystami[edytuj]

Projekt początkowo był skierowany głównie w stronę instytucji GLAM. Głównym celem było przekazanie im informacji o możliwości realizacji różnych działań z wikipedystami lub samodzielnie - i wszystkich związanych z tym szczegółów oraz zaproszenie nowych instytucji do projektu. W tej chwili bardzo ważne jest informowanie drugiej strony - wikipedystów i innych osób - o możliwych działaniach. Ruszyła na razie lista dyskusyjna (działa też lista etnowiki dla uczestników projektu Rok obrzędowy).

Rok obrzędowy[edytuj]

Ekipa 'Roku obrzędowego z Wikipedią' filmuje topienie Marzanny

Projekt wymaga systematycznego planowania i sprawnej realizacji kolejnych działań, w tym edycji artykułów, pomocy w redagowaniu publikacji, promocji projektu, ładowaniu materiałów audiowizualnych itd. Jest spora szansa, że efekty końcowe będą bardzo ciekawe. Muzeum będzie prawodpodobnie publikować wybrane fragmenty artykułów o obrzędach i zdjęcia w formie publikacji papierowej.

Przemyślane projekty[edytuj]

  • Planowanie to połowa sukcesu. Projekt, cele i zakres muszą być dobrze zdefiniowane (dlatego na razie dobrze idzie Rok obrzędowy).
  • Szanse powodzenia dają projekty średnio- i długoterminowe (kilka miesięcy): uczestnicy mają czas na lekturę źródeł, opracowanie zdjęć, utworzenie nowego contentu.
  • Szanse powodzenia mają projekty tematyczne o zdefiniowanym wątku


Pomysły[edytuj]

Konkurs na artykuł o sztuce współczesnej?[edytuj]

Jeśli rozwinie się współpraca z MS (i być może z CSW Znaki Czasu), można będzie pomyśleć np. o konkursie na artykuł dotyczący sztuki nowoczesnej we współpracy z 3 instytucjami: Zachętą, MS oraz CSW ZC [luźny pomysł]

QRpedia?[edytuj]

ECS, Muzeum Sztuki lub Muzeum Miasta Łodzi byłyby ciekawym miejscem na eksperymentalny projekt oparty na artykułach i umieszczeniu kwadracików QR w przestrzeniach wystawienniczych.


Problemy[edytuj]

  • Problemy z pozwoleniami w Commons (Archiwum Burszty)
  • Zrównoważony rozwój


Plany na 2015[edytuj]

Rozwinięcie otwartych projektów[edytuj]

  • Doprowadzenie do pomyślnego końca Roku Obrzędowego z Wikipedią
  • Rozwinięcie nowych projektów tak, aby 10 prezentowało ciekawe zbiory w Commons i nowe treści w Wikipedii
  • Rozwinięcie systemu łączenia muzeów z zainteresowanymi wikipedystami
  • Rozwinięcie centrum informacji w wikiprojekcie o licencjach, digitalizacji, domenie
  • zorientowanie się we wnioskach jesiennych (muzea) i innych źródłach finansowania (może projekt finansowania dla rezydenta?)
  • udział w projekcie międzynarodowym, jeśli taki zostanie uruchomiony


Ludzie[edytuj]

Pracownicy WMPL 2014

Jakiekolwiek sukcesy projektu GLAM od października 2014 były możliwe dzięki zaangażowaniu i stałemu wsparciu mojej osoby przez Polimerka - przy planowaniu i dyskutowaniu rozmaitych działań, cierpliwemu odpowiadaniu na pytania i udziale w zdecydowanej większości działań zewnętrznych. Podobnie projekt nie ruszyłby z miejsca bez pozostałych wspierających - Yarla, Natalii, Halibutta, Borysa, Wpedzicha, Tara i innych. Dzięki!! Marta Malina