Biuletyn Informacji Publicznej

GLAM

Wikimedia Polska, polski partner Fundacji Wikimedia.
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
.


         


Stowarzyszenie Wikimedia Polska współpracuje z polskimi muzeami, archiwami, bibliotekami, galeriami
– i innymi instytucjami kultury i dziedzictwa.


GLAM WIKI


W dobie masowej digitalizacji ochrona dziedzictwa przed utratą jest w dużej mierze zapewniona. Priorytetem staje się ułatwienie wykorzystania już zdigitalizowanych zasobów. Udostępnianie kolekcji dzieł za pośrednictwem Wikipedii daje okazję do wprowadzenia kopii unikatowych zbiorów do cyfrowego obiegu kulturowego.

Wraz z instytucjami kultury i dziedzictwa (GLAM, ang. akronim od: Galerie Biblioteki Archiwa Muzea) prowadzimy działania, których efektem jest wzbogacenie biblioteki mediów Wikimedia Commons o reprodukcje dzieł sztuki, materiały archiwalne, fotografie, filmy czy nagrania audio o wysokiej wartości edukacyjnej – i ich wykorzystanie w artykułach Wikipedii.

Instytucje kultury udostępniają swoje zbiory znajdujące się w domenie publicznej lub przekazują do Wikimedia Commons wybrane materiały na wolnych licencjach. Każdy może je zgodnie z prawem wykorzystywać w dowolnym celu, na przykład w broszurach, skryptach i publikacjach akademickich, w prasie, w Internecie, pracach plastycznych.

Działania polegają na koordynowaniu współpracy, udostępnianiu zasobów kultury i tworzeniu nowych, powszechnie dostępnych cyfrowych treści edukacyjnych – z pomocą wolontariuszy. Niektóre akcje GLAM polegają na uzupełnianiu informacji dostępnych w Wikipedii o nowe artykuły, zdjęcia i filmy. Główna strona współpracy GLAM Stowarzyszenia Wikimedia Polska jest prowadzona w formie wikiprojektu w polskiej Wikipedii.


Archiwa

Archiwum Główne Akt Dawnych

jest najstarszym polskim archiwum publicznym, działającym już ponad 200 lat i jednym z trzech centralnych archiwów państwowych. Współpraca z AGAD rozpoczęła się w 2012 roku. Obecnie w Wikimedia Commons znajduje się około 2260 obiektów z kolekcji Archiwum Głównego Akt Dawnych, które należą do domeny publicznej. Są to skany historycznych dokumentów, map i manuskryptów pochodzących z okresów od Polski piastowskiej aż do XX w., w tym m.in. umów międzynarodowych (np. pokój polsko-krzyżacki z 1411), dokumentów administracyjnych (akty lokowania miejscowości), pieczęci i zdobniczych detali umieszczonych na dokumentach.

Archiwum Państwowe w Łodzi

to instytucja państwowa zajmująca się gromadzeniem, przechowywaniem, opracowywaniem i udostępnianiem materiałów archiwalnych z Łodzi i regionu. Współpraca rozpoczęła się w 2015 roku. Jej efektem jest załadowanie prawie 140 dokumentów znajdujących się w domenie publicznej. Wśród nich znajduje się zbiór fotografii Włodzimierza Pfeiffera – polskiego księgarza, esperantysty, fotografa i miłośnika Łodzi.

Archiwum Państwowe w Poznaniu

to instytucja państwowa zajmująca się archiwaliami z Poznania i regionu. Współpraca z APP rozpoczęła się w 2014 roku. Archiwum udostępniło prawie 700 skanów historycznych dokumentów, zdjęć, map i rękopisów. Skany przygotowane zostały przez Pracownię Reprograficzną Archiwum Państwowego w Poznaniu.

W 2015 roku zasoby stały się przedmiotem konkursu „Odkurz dokument! APP w Wikipedii”. Inicjatywa miała na celu zachęcanie do ilustrowania artykułów w Wikipedii multimediami uzyskanymi od APP, a także do tworzenia nowych, brakujących w Wikipedii treści związanych tematycznie z materiałami pochodzącymi z tego Archiwum. Artykuły dotyczyły przeważnie historii Polski, Poznania, osób i miejsc, których dotyczą dokumenty z Archiwum.

Narodowe Archiwum Cyfrowe

Narodowe Archiwum Cyfrowe to drugie z trzech centralnych archiwów państwowych. Pełni również funkcję Centrum Kompetencji w zakresie digitalizacji materiałów archiwalnych. Współpraca z NAC rozpoczęła się w 2017 roku. Już ponad 10 tysięcy fotografii zostało udostępnionych w zasobach Wikimedia Commons. Dostępne zdjęcia należą do domeny publicznej; pochodzą one z okresu XX-lecia międzywojennego i II wojny światowej. Jedną z kolekcji są zdjęcia autorstwa Narcyza Witczaka-Witaczyńskiego z lat 1919-1939, które stanowią wyjątkowy dokument międzywojennej Polski.

Fundacja Ośrodka KARTA

stawia sobie za cel dokumentowanie i upowszechnianie wiedzy o najnowszej historii Polski oraz Europy Środkowo-Wschodniej. Jest wydawcą kwartalnika Karta, prowadzi działalność wystawienniczą i edukacyjną. Przy współpracy z Wikimedia Polska od 2017 roku prowadzi akcję Archiwa społeczne w Wikipedii.

Jednym z zmierzeń wspólnych działań jest angażowanie innych archiwów społecznych działających w Polsce. W ten sposób przyłączyły się Archiwum Historii Kobiet, Fundacja im. Zofii Rydet, Fundacja Ważka, Stowarzyszenie Przyjaźni PS i Towarzystwo Przytułku św. Franciszka Salezego w Warszawie.

W ramach współpracy powstały nowe hasła w Wikipedii oraz dodano ponad 140 multimediów do Wikimedia Commons. Materiały udostępniono jako ilustracje artykułów o znanych osobach, historii miejscowości, historii fotografii (np. XIX-wieczne fotografie z atelier), historii kościołów, klubów sportowych, kolei, czy też historii lokalnego życia społecznego (np. ochotniczych straży pożarnych, strzeleckich bractw kurkowych, kół gospodyń wiejskich).

Archiwum Włodzimierza Pfeiffera PL 39 596 327.png
AGAD Boleslaw, ksiaze mazowiecki, potwierdza przywilej ksiecia Janusza Starszego wydany rajcom miasta Starej Warszawy i zapewnia im wylaczna sprzedaz napojow i piwa wareckiego.jpg
Narcyz Witczak-Witaczyński - "Prima Aprilis" w 1 Pułku Strzelców Konnych (107-418-7).jpg
DSC 0009 Krzysztof Lipko.jpg
Zofia Rydet, "Mały człowiek" (1952-1963).jpg


Biblioteki

Biblioteka Narodowa w Warszawie

pomaga wzbogacać i rozwijać Wikipedię. Dzięki współpracy Biblioteki z Wikimediami hasła poświęcone polskiej literaturze i historii, biogramy pisarzy, poetów, naukowców i innych wybitnych Polaków zostały uzupełnione o przypisy bibliograficzne, odniesienia do literatury przedmiotu oraz linki do książek znajdujących się w zbiorach cyfrowej biblioteki Polona.

W ramach projektu dodano nie tylko kilkaset przypisów oraz linków do materiałów źródłowych, ale również liczne, nowe ilustracje z kolekcji i zbiorów specjalnych Biblioteki Narodowej, która digitalizuje i udostępnienia polskie dziedzictwo narodowe w ramach projektu Patrimonium. Dzięki temu czytelnicy Wikipedii mają również okazję obejrzeć rysunki, szkice, obrazy, archiwalne fotografie i inne ilustracje w artykułach. Obecnie jest ich ponad 1300.

Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy - Biblioteka Główna Województwa Mazowieckiego

rozpoczęła współpracę ze Stowarzyszeniem Wikimedia Polska na początku 2019 roku w ramach projektów GLAM. Celem podjętych działań jest upowszechnienie wartościowych materiałów znajdujących się w zasobach Mazowieckiej Biblioteki Cyfrowej szerszemu gronu odbiorców za pośrednictwem repozytorium plików Wikimedia Commons.

Jak dotąd udostępniono ponad 3600 grafik, które pochodzą z wirtualnej kolekcji „Warszawa w ilustracji prasowej XIX wieku” zawierającej materiały graficzne wydawane w latach 1801-1904 w takich czasopismach jak Przyjaciel Ludu, czy też Tygodnik Ilustrowany. Ilustracje znajdujące się w kolekcji często mają unikatowy charakter, nie były wcześniej, ani później nigdzie publikowane. Stanowią bogaty i ważny materiał do badań nad XIX-wieczną Warszawą i jej mieszkańcami.

Biblioteka Cyfrowa Uniwersytetu Wrocławskiego

od 2018 roku współtworzy regionalny GLAM współpracując z innymi wrocławskimi instytucjami kultury takimi jak Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Zakład Narodowy im. Ossolińskich we Wrocławiu, Muzeum Narodowe we Wrocławiu i Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu. Współpraca między instytucjami kultury odbywa się w zakresie udostępniania zasobów kultury i tworzenia nowych, powszechnie dostępnych cyfrowych treści, głównie w oparciu o wykorzystanie możliwości jakie stwarza technologia cyfrowa i teleinformatyczna. Podejmowane działania są koordynowane w utworzonym w tym celu Wikiprojekcie. W ramach współpracy z Biblioteką Cyfrową Uniwersytetu Wrocławskiego z Wikimedia Polska w ramach projektów GLAM do zasobów Wikimedia Commons trafiło prawie 450 stron atlasu miast świata Civitates orbis terrarum – wydanym w Kolonii w latach 1572-1618 przez Georga Brauna i Fransa Hogenberga. Są to dwa tomy De praecipuis totius universi urbibus. Liber secundus oraz Urbium praecipuarum totius mundi. Liber quartus. Ponadto udostępniono atlas Contrafactur und Beschreibung von den vornembsten Stetten der Welt. Liber tertius.

Jan Kiepura by Henryk Poddębski.jpg
Wnętrze Biblioteki Głównej w Warszawie - (Rysował z natury Tegazzo) (58118).jpg
Wroclaw University Library digitizing rare archival texts.jpg


Muzea

Muzeum Miasta Łodzi

wraz ze Stowarzyszeniem Wikimedia Polska oraz Łódzkim Stowarzyszeniem Inicjatyw Miejskich "Topografie" zrealizowało projekt „Digitalizacja i upowszechnienie fotografii z zasobu Muzeum Miasta Łodzi #dzielimy się Łodzią”, który 21 maja 2017 roku otrzymał wyróżnienie w XXXVIII Konkursie na Wydarzenie Muzealne Roku Sybilla w kategorii: digitalizacja i nowe technologie.

W ramach projektu Muzeum przekazało ponad 1000 plików do zasobów Wikimedia Commons. Wśród nich znajdują się fotografie najwybitniejszych łódzkich fotografów epoki, w tym albumy Bronisława Wilkoszewskiego: Pierwsza Wystawa Przemysłowa w m. Łodzi 1895 r.; Widoki miasta Łodzi; a także kolekcja fotografii portretowych wykonanych w jego atelier.

Ponadto dzięki Muzeum w Wikimedia Commons znalazło się ponad 180 fotografii autorstwa Ignacego Płażewskiego, które przedstawiają Łódź w latach 50. i 60. XX wieku. Na zdjęciach uwiecznione zostały m.in. miejskie ulice i podwórka, budynki użyteczności publicznej, architektura z czasów Polski Ludowej, wygląd Starego i Nowego Rynku, łódzkie świątynie, fabryki, parki i kawiarnie. Fotografie Płażewskiego stanowią swoistą opowieść o Łodzi powojennej przedstawiając realistyczny obraz miasta i jego mieszkańców.

W ramach projektu zorganizowano konkurs „Łódź - podaj dalej!”. Jego uczestnicy pisali artykuły w Wikipedii, traktujące o historii, architekturze, kulturze czy społeczności Łodzi, dla których ilustracją były zdjęcia z kolekcji Muzeum.

Muzeum Narodowe w Warszawie

udostępniło jedne z najbardziej wartościowych dzieł sztuki polskiej, europejskiej i światowej. Obecnie jest to prawie 800 plików. Załadowane do zasobów Wikimedia Commons skany stanowią przegląd historii polskiej sztuki. Są wśród nich portrety encyklopedycznych postaci historycznych, sceny z historii Polski, sceny mitologiczne, batalistyczne; portrety kobiet, pejzaże, widoki miast i autoportrety twórców, a także najbardziej znane obrazy polskich malarzy, takie jak Bitwa pod Grunwaldem, czy Babie Lato.

Dzięki działaniom digitalizacyjnym podejmowanym przez specjalistów Muzeum w Wikipedii można podziwiać wyraźną fakturę i kolory takich dzieł jak autoportret Stanisława Wyspiańskiego, znajdującego się w kolekcji pasteli polskich. Z okazji czasowej wystawy „Mistrzowie pastelu. Od Marteau do Witkacego” powstał pilotażowy projekt, dzięki któremu do Wikimedia Commons trafiło ponad 100 reprodukcji pasteli. Poza Stanisławem Wyspiańskim wśród przekazanych zdigitalizowanych kopii dzieł najliczniej reprezentowane są prace Leona Wyczółkowskiego i Jana Rembowskiego.

Ponadto Stowarzyszenie Wikimedia Polska wraz z Muzeum Narodowym w Warszawie wspólnie zrealizowało projekt Faras w Wikipedii, kontynuując współpracę, która rozpoczęła się w 2015 roku. Celem projektu było wzbogacenie Wikipedii o zagadnienia związane z Galerią Faras im. Profesora Kazimierza Michałowskiego. Tematem projektu są wykopaliska w Faras i udział w nich polskich archeologów, poczynione tam odkrycia, w tym skany dzieł sztuki koptyjskiej, dzieje tych terenów, chrześcijaństwo nubijskie, wreszcie historia i współczesność samej Galerii. Projekt „Faras w Wikipedii” otrzymał wyróżnienie w XXXVII Konkursie na Wydarzenie Muzealne Roku Sybilla w kategorii „Digitalizacja i nowe technologie”.

Efekty współpracy w ramach przedstawionych projektów zostały zaprezentowane podczas konferencji "Muzeum Cyfrowe", która odbyła się w Muzeum Narodowym w Warszawie 19 października 2016 roku.

Muzeum Powstania Warszawskiego

13 stycznia 2015 roku było gospodarzem wydarzania zorganizowanego z okazji Dnia Domeny Publicznej. Spotkanie miało na celu podkreślenie znaczenia istnienia Domeny Publicznej dla rozwijania kultury polskiej oraz zaprezentowanie kreatywnych projektów organizowanych na bazie zasobów z Domeny. Jednym z głównych tematów było wykorzystanie twórczości z czasu Powstania Warszawskiego oraz kwestie udostępniania zbiorów z archiwum Muzeum. Z okazji wydarzenia Muzeum Powstania Warszawskiego umożliwiło wikipedystom fotografowanie wszystkich eksponatów i sal. Sfotografowano wiele interesujących eksponatów Muzeum, które można zobaczyć w Wikimedia Commons.

Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie

na początku 2018 roku rozpoczęło współpracę ze Stowarzyszeniem Wikimedia Polska, dając możliwość obejrzenia i twórczego wykorzystania dzieł gromadzonych przez lata przez Muzeum oraz poszerzenie wiedzy dotyczącej sztuki współczesnej, która jest w Internecie najmniej dostępna. Chcąc przyczynić się do popularyzacji sztuki współczesnej Muzeum udostępniło 100 obiektów fotografii i reprodukcji dzieł sztuki.

Wśród udostępnionych dzieł znajdziemy prace wybitnych artystów – takich jak Paweł Althamer, Mirosław Bałka, Teresa Murak, Wilhelm Sasnal, Artur Żmijewski, Paulina Ołowska. W zbiorze znajduje się również jedna z ostatnich prac Zbigniewa Libery "Wyjście ludzi z miast", w której artysta snuje futurystyczną wizję, opierając się na literackim motywie opuszczonych przez ludzi metropolii. Pracownicy Muzeum wraz z wolontariuszami w trakcie zorganizowanych warsztatów, nie tylko zilustrowali artykuły w Wikipedii zdjęciami prac wybitnych artystów, ale również uzupełnili treści w Wikipedii na temat polskiej sztuki współczesnej, jej twórców, dzieł i wystaw.

Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku

dzięki współpracy z Wikipedystą Rezydentem, w bibliotece mediów Wikimedia Commons udostępniło 300 fotografii prezentujących ekspozycję Centrum Konserwacji Wraków Statków (kategoria Shipwreck Conservation Centre in Tczew) oraz Muzeum Rybołówstwa w Helu (kategoria Museum of Fishery in Hel). Z kolekcji zdigitalizowanych zbiorów Muzeum pochodzą profesjonalne fotografie modeli statków, elementów wyposażenia i sprzętu, zabytków historii naturalnej oraz reprodukcje sztuki marynistycznej. Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku jest instytucją otwartą na odbiorców i udostępnia zdigitalizowane zbiory na licencji CC BY-SA, co pozwala na ich ponowne wykorzystanie.

Ignacy Płażewski, Prządka przy pracy, I-4717-1.jpg
Stanisław Wyspiański, Macierzyństwo.jpg
Autor nieznany, św. Anna - fragment postaci. Malowidło ścienne.jpg
Wojciech Puś - Paparazzi (2009).jpg
A shell of Trochus niloticus snail.jpg


Międzynarodowe instytucje kultury

Europejskie Centrum Solidarności

uwolniło zbiory fotograficzne ponad 120 fotografii wykonanych w 1980 roku podczas strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina. Obecnie znajdują się one na wolnych licencjach do wykorzystania w artykułach Wikipedii, materiałach informacyjnych i edukacyjnych. Działanie Europejskiego Centrum Solidarności jest częścią obchodów Święta Wolności i Solidarności, odbywającego się w Gdańsku 1–11 czerwca 2019.

Część fotografii przedstawia wydarzenia z wiecu wyborczego kandydatów Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” na Placu Grunwaldzkim w Gdyni 1989 roku. Na jednej z fotografii widać działaczy „Solidarności” w drodze na zakończenie obrad Okrągłego Stołu. Inne zdjęcie ukazuje Lecha Wałęsę w trakcie wiecu przedwyborczego pod kościołem św. Brygidy w Gdańsku.

Część udostępnionych fotografii przedstawia gdańskie targowiska i giełdy w latach 90. Zostały one prezentowane na wystawie czasowej "Wolny rynek. Wystawa fotografii Jacka Awakumowskiego (1957-1999) ze zbiorów ECS". Ekspozycja miała miejsce w siedzibie ECS w Gdańsku w 2015 roku.

Instytut Adama Mickiewicza

współpracuje ze Stowarzyszeniem Wikimedia Polska w ramach projektu "Upiór" dotyczącego postaci z polskiej demonologii ludowej. Celem projektu jest stworzenie podstaw do wykorzystania potencjału tkwiącego w polskojęzycznych źródłach dotyczących mitologii słowiańskiej. Wierzenia ludowe to wciąż niedoceniany element polskiej kultury.

Uczestnicy projekty prowadzą kwerendę biblioteczną w celu stworzenia bibliografii i syntetycznych opisów tradycyjnych wierzeń oraz legendarnych postaci opisanych w klasyce polskiej etnografii (prace Oskara Kolberga, Zygmunta Glogera), a także materiałach publikowanych w prasie fachowej (np. „Wisła” i „Lud”). Na bazie zebranych źródeł powstają artykuły takie jak Upiór, Zmora czy Boginka, które są ilustrowane grafikami pozyskanymi z zasobów cyfrowych Polony.

Instytut Goethego

wraz z Wikimedią Polską zrealizował projekt "Eurostorie – Europejskie Historie". Projekt był częścią międzynarodowego przedsięwzięcia "Heirlooms. European Stories". Współpraca z Instytutem została podjęta z okazji Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego 2018.

Celem projektu była prezentacja informacji i historii o wspólnych europejskich korzeniach, a także o tym jak wiele europejskich elementów można znaleźć w dziedzictwie kulturowym takich krajów jak Estonia, Portugalia i Serbia. Międzynarodowym hasłem przewodnim projektu jest: Sharing heritage: where the past meets the future.

W siedzibie Goethe-Institut w Warszawie odbyły się dwa spotkania: szkolenie edytowania Wikipedii oraz maraton edytowania haseł Wikipedii. Oba wydarzenia miały miejsce w drugiej połowie 2018 roku. Ich efektem są uzupełnione artykuły w polskiej, angielskiej i niemieckiej Wikipedii w zakresie haseł na temat obiektów, miejsc i zagadnień, które ilustrują wspólne europejskie dziedzictwo kultury.

Podpisanie porozumień sierpniowych w Gdańsku - graffiti w Gdańsku.JPG
Bogienki – Ciacia, Łacia oraz Łup-cup-cup z Pińczowa.jpg
Europejskie Historie - Heirlooms - warsztat w Goethe Institut 06.jpg


Regionalne instytucje kultury

Małopolski Instytut Kultury

to regionalna instytucja zajmująca się promocją i wsparciem działań kulturalnych w Małopolsce. Instytut mieści się w Krakowie i został założony w 2002 roku. Głównym celem działalności Małopolskiego Instytutu Kultury jest integracja różnych, lokalnych instytucji kultury – muzeów, archiwów lub lokalnych ośrodków kultury, a także promocja kultury regionu zarówno w skali lokalnej jak i za granicą. W ramach współpracy Instytutu ze Stowarzyszeniem Wikimedia Polska w zasobach Wikimedia Commons znalazło się około 1600 zdjęć stanowiących dokumentację zarówno eksponatów jak i wydarzeń towarzyszących.

Regionalny Instytut Kultury w Katowicach

współpracę z Wikimedią rozpoczął wiosną 2017 roku. Jej efektem są artykuły dotyczące industrialnej historii, zabytków i obyczajów Śląska. Dodatkowo Regionalny Instytut Kultury w Katowicach zamieścił już ponad 500 plików ilustrujących kulturę regionu. Chcąc przedstawić regionalnym instytucjom kultury korzyści jakie daje udostępnienie zdigitalizowanych zbiorów na wolnych licencjach, RIK zorganizował konferencję Konferencja GLAM – dziedzictwo w sieci, która odbyła się w maju 2019 roku, a jej efektem są kolejne współprace w ramach projektów GLAM.

Jednym z realizowanych przez instytucję projektów są "Ślady ognia". Uczestnicy projektu podjęli próbę popularyzacji tematyki związanej z dziedzictwem hutniczym województwa śląskiego poprzez rozbudowywanie artykułów znajdujących się z kategorii Huty w województwie śląskim. Artykuły związane z projektem są pisane również podczas Piątków z Wikipedią. Są to otwarte warsztaty dla wszystkich, którzy chcą nauczyć się edytować największą internetową encyklopedię świata. Spotkania odbywają się od stycznia 2018 roku w każdy trzeci piątek miesiąca w siedzibie RIK.

Dni Malopolski w Brukseli (9786109541).jpg
Koniaków miyszani owiec (redyk wiosenny) 08.jpg


Etnologia i antropologia kulturowa

Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej UAM

został założony w 1919 roku i jako placówka naukowo-dydaktyczna specjalizuje się w historii etnologii, badaniach regionalnych i studiach folklorystycznych. W 2014 roku Instytut stworzył internetową bazę danych – Archiwum Cyfrowe Józefa Burszty – zawierające dokumentacje z badań terenowych, fotografie przedstawiające regionalne zwyczaje i stroje, festiwale i wydarzenia folklorystyczne, przedmioty codziennego użytku, artefakty, przedmioty symboliczne, rzemiosło i architekturę obszarów wiejskich.

Celem powstania cyfrowego archiwum jest zachęcenie do ponownego wykorzystania dokumentacji etnograficznej stworzonej i zgromadzonej przez naukowców i badaczy. Cały zasób zdigitalizowanych zbiorów, prawie ośmiu tysięcy zdjęć, znalazł się w Wikimedia Commons.

Katedra Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Wrocławskiego

jest jednym z partnerów projektu EtnoWiki, koncentrującego się na zadaniach związanych z tworzeniem, korygowaniem, uzupełnianiem i tłumaczeniem na język polski haseł związanych z antropologią kulturową, etnologią i etnografią. W Katedrze odbywają się zajęcia "#EtnoWiki – między cyberantropologią a digitalizacją wiedzy antropologicznej", na których studenci piszą artykuły w Wikipedii na temat interesującego ich obszaru badawczego z zakresu programowego studiów.

Katedra sfinansowała także Międzynarodową Konferencję Naukową "Ethnology Without Borders", skierowaną do osób, które w swojej pracy badawczej wykorzystują nowe technologie, obserwują społeczności wirtualne i działają interdyscyplinarnie w cyfrowych kontekstach. W ramach konferencji przewidziano kilkugodzinne warsztaty z edytowania Wikipedii.

Jednym ze współorganizatorów konferencji było Stowarzyszenie Etnologia Wrocławska, które przy współpracy z Wikimedią Polską we wrześniu 2018 roku z okazji 17 urodzin polskiej Wikipedii zorganizowało EtnoWiki spacer po wrocławskim Brochowie. Efekty spaceru w postaci 140 zdjęć znajdują się w zasobach Commons.

Polskie Towarzystwo Ludoznawcze

w lipcu 2019 roku podpisało z Wikimedią Polską Porozumienie. W efekcie do zasobów Wikimedia Commons zostaną dołączone materiały, które zostały skrupulatnie zdigitalizowane w ramach projektu „Materiały etnograficzne z archiwum Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego”, realizowanego w latach 2017-2019. Projekt został sfinansowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Kultura cyfrowa”. Zdigitalizowane zbiory, które znajdują się w Bibliotece Cyfrowej Uniwersytetu Wrocławskiego są systematycznie ładowane do zasobów Wikimedia Commons, gdzie obecnie znajduje się 299 plików z polskimi strojami ludowymi ze zbiorów Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego.

Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie

we współpracy z Wikimedią Polską i wolontariuszami zrealizowało dwa projekty. Pierwszy z nich – "Rok obrzędowy z Wikipedią" koncentrował jego uczestników wokół pisania artykułów w Wikipedii na temat najciekawszych polskich zwyczajów ludowych, które zilustrowano fotografiami, nagraniami audio oraz materiałami audiowizualnymi zarejestrowanymi przez zespół.

Etnografowie przeprowadzili szereg rozmów z mieszkańcami siedmiu odwiedzonych miejscowości. Wywiady te stanowią fragmenty filmów udostępnionych w cyfrowej bibliotece Wikimedia Commons. Na podstawie wykonanych zdjęć, napisanych artykułów oraz przeprowadzonych wywiadów została wydana książka o polskich obrzędach ludowych. Projekt został współfinansowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego.

Celem drugiego projektu "Etnografia Karpat" było zebranie bibliografii, materiałów źródłowych, zdjęć i materiałów audiowizualnych na temat autentycznego folkloru regionu, udostępnienie go na Wikimedia Commons, oraz wykorzystanie go do ilustrowania opracowywanych artykułów na Wikipedii (w języku angielskim i odpowiednich językach lokalnych). Główny nacisk położony był na strój regionalny, muzea regionalne, sztukę ludową, rzemiosło oraz regionalną architekturę.

Materiał zbierało kilka zespołów złożonych z wikipedystek/wikipedystów i etnografek/etnografów, którzy odwiedzili rejon karpacki w pięciu krajach. Projekt został wsparty finansowo przez Wikimedia Foundation.

Fragment targu - Sanga - 001260s.jpg
Członkowie Bułgarskiej Grupy Folklorystycznej przy Zakładach Chemicznych im. K. Marksa w Devni - Buł - Zielona Góra - 000219s.jpg
EtnoWiki Spacer 2018 2 (cropped).jpg
"A Goral Wedding" at Dom Ludowy Theatre - the custom of "oczepiny".jpg
Zespół PME po pracy - Rok obrzędowy z Wikipedią.jpg
Rok obrzędowy z Wikipedią w Nowej Wsi Reszelskiej - wywiad 2.jpg


Sztuka, teatr i filozofia

Instytut Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Pedagogicznego

jest współorganizatorem projektu Wikiplaton. Celem projektu jest koordynacja działań związanych z uzupełnieniem w przestrzeni Wikipedii wiedzy z zakresu filozofii, koncentrując się wokół platonizmu i dialogów Platona. Treści zawarte w Wikipedii przeistoczą się w źródło nie tylko aktualne i rzetelne, ale też zawierające treści trudno dostępne nawet dla znawcy dziedziny. Dzięki projektowi wiedza na temat platonizmu za pośrednictwem Wikipedii trafi do szerokiego grona odbiorców.

Projekt jest realizowany w ramach trzeciej edycji "Akademii Platońskiej" (23-30 września 2019), której celem jest propagowanie platonizmu, a zarazem próba jego rekonstrukcji. Organizatorem „Akademii Platońskiej” jest Instytut Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Pedagogicznego oraz jego pracownicy: Andrzej Serafin (inicjator projektu) i Paweł Sznajder. „Akademię” objął Patronatem kwartalnik „Kronos”.

Kolektyw Kariatyda

Kolektyw Kariatyda to nieformalna grupa wikipedystek zainteresowanych sztuką. Powstała we Wrocławiu na przełomie 2018 i 2019 roku, w związku z organizacją edytonu (maratonu edycyjnego) poświęconego artystkom.

Nazwa kolektywu związana jest z wywodzącym się z terminologii historii sztuki terminem kariatyda – podporą architektoniczną w formie postaci kobiecej, na której głowie opiera się dźwigany element. W ramach projektu powstał pierwszy numer "Kariatyda zinu", zatytułowany "Brawo, girls". Pomysł na jego wykonanie zrodził się na potrzeby edytonu Art+Feminism.

Działania kolektywu wpisują się w międzynarodową inicjatywę Art and Feminism – odbywające się od 2014 roku spotkania i warsztaty edytowania Wikipedii są skierowane na treści dotyczące kobiet, w szczególności artystek, i ich twórczości. Jednym z głównych celów projektu jest wyrównywanie dysproporcji w Wikipedii, którą redaguje znacznie więcej mężczyzn niż kobiet.

Instytut im. Jerzego Grotowskiego

w ramach współpracy zawiązanej w lutym 2019 roku z Wikimedią Polską realizuje Wikiprojekt, którego celem jest uzupełnianie i udoskonalanie haseł związanych z działalnością Instytutu oraz twórczością Jerzego Grotowskiego i Teatru Laboratorium. Misją Instytutu jako miejskiej instytucji kultury jest realizacja przedsięwzięć artystycznych i badawczych, które odpowiadają na wyzwania postawione przez praktykę twórczą Jerzego Grotowskiego oraz dokumentują i upowszechniają wiedzę o jego dokonaniach.

Jednym z priorytetów współpracy jest tworzenie, poszerzanie i ulepszanie przez pracowników Instytutu im. Jerzego Grotowskiego artykułów w Wikipedii; działania na rzecz popularyzacji dorobku Jerzego Grotowskiego i Teatru Laboratorium i upowszechniania wiedzy specjalistycznej z zakresu teatru; demokratyzacja wiedzy specjalistycznej w przestrzeni uważanej za elitarną – realizacja idei powszechności i wspólnotowości wiedzy.

Zachęta Narodowa Galeria Sztuki

jest jedną z najbardziej cenionych polskich instytucji sztuki współczesnej. Głównym celem galerii jest prezentacja i wspieranie przede wszystkim polskiej sztuki współczesnej i artystów. Dzięki licznym wystawom czasowym znanych, zagranicznych artystów galeria zyskała również międzynarodową pozycję. Polskie określenie „zachęta” odnosi się do Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych założonego w Warszawie w 1860 roku.

Działania podejmowane w ramach współpracy zaowocowały wspólną konferencją na temat otwartego dziedzictwa kulturowego, OpenGLAM 2013, a także stopniowe udostępnianie w Wikimedia Commons dokumentacji wystaw, katalogów, fotografii artystów, które znajdują się w kategorii Zachęta National Gallery of Art.

Akademia Platońska 2018 (3).jpg
Second "edyton" with Caryatid Collective.jpg
Edyton Art+Feminism 20.jpg
Rok kobiet z ASP – szkolenie z edytowania Wikipedii.jpg
Kuba Dabrowski 05.jpg


Inne

Centrum Cyfrowe

prowadzi Pracownię Otwierania Kultury – lab technologiczny, który gromadzi przedstawicieli instytucji kultury, badaczy społecznych, projektantów doświadczeń, programistów i ekspertów, wspólnie projektujących innowacje oparte na zdigitalizowanych zasobach kultury.

Integralnym elementem procesu jest współpraca z Wikimedią Polską, w ramach której w Centrum Cyfrowym z okazji obchodów Dnia Domeny Publicznej w styczniu 2019 roku odbył się warsztat prowadzony przez artystkę Zuzannę Dolegę. Jego uczestnicy wykorzystywali udostępnione w Wikimedia Commons cyfrowe pliki graficzne pochodzące z instytucji kultury (m.in. z Narodowego Archiwum Cyfrowego) do tworzenia własnych kolaży i remiksów artystycznych.

Prowadząca warsztat udostępniła kilkanaście własnych remiksów w Wikimedia Commons. Cykl prac nazwała Miesz(k)ając (w) przeszłości. Powstały one m.in. na bazie fotografii Narcyza Witczaka-Witaczyńskiego, udostępnionych przez Narodowe Archiwum Cyfrowe w Wikimedia Commons. Prace Zuzanny to świetny przykład ponownego wykorzystania domeny publicznej w twórczości artystycznej.

Drugi warsztat został organizowany w ramach projektu "Poużywaj sobie! Kolekcje warszawskich instytucji kultury w sieci". Jego uczestnicy poznali zasoby dzieł w sieci, aby móc z nich skorzystać do swoich celów. Do tytułowych warszawskich instytucji kultury, których kolekcje zostały uwzględnione w projekcie należą: Archiwum Historii Mówionej działający przy Domu Spotkań z Historią, Muzeum Warszawy, Żydowski Instytut Historyczny, Biblioteka m.st. Warszawy przy Koszykowej, a także instytucje ogólnopolskie z siedzibą w Warszawie – Muzeum Narodowe, Narodowe Archiwum Cyfrowe i Biblioteka Narodowa.

Centrum Nauki Kopernik

w styczniu 2019 roku podpisało Porozumienie ze Stowarzyszeniem Wikimedia Polska. Centrum Nauki Kopernik jest instytucją kultury, której celem jest możliwie najszersze upowszechnianie osiągnięć nauki i techniki, a w szczególności ułatwienie zrozumienia natury otaczających nas zjawisk i procesów przy pomocy naukowych narzędzi. Współpraca Centrum ze Stowarzyszeniem polega na rozbudowie haseł z listy utworzonej przez CNK oraz udostępnianiu plików graficznych za pośrednictwem Wikimedia Commons.

Senat Rzeczypospolitej Polskiej

od 2013 roku dzieli się z globalną społecznością Wikimedia zdjęciami wykonanymi przez fotografów Kancelarii Senatu. Zbiór liczy ponad 1400 fotografii.

Pierwszy zestaw zdjęć został załadowany 25 maja 2013 roku i składał się ze zdjęć 83 senatorów odbywających 8. kadencję (2011–2015). Następnie dodano także zdjęcia 85 senatorów z VII kadencji. Kolejne partie są ładowane regularnie. Składają się na nie zdjęcia polskich polityków, wysokich rangą urzędników państwowych, naukowców, zdjęcia z konferencji organizowanych przez izbę wyższą, a także z wizyt zagranicznych polityków w polskich budynkach Sejmu i Senatu. Ponadto kolekcja zawiera fotografie wizyt marszałka Senatu i polskich senatorów w innych krajach.

Pirografia na papierze 10.jpg
Miesz(k)ając (w) przeszłości - grupa majstrów.jpg
Koprofagi 01- Centrum Nauki Kopernik w Warszawie.jpg
28 posiedzenie Senatu VIII kadencji 01 Kancelaria Senatu.JPG
Oval staircase Senate of Poland 01.jpg